Voor 15.00 uur besteld, dezelfde dag verstuurd
Gratis verzending vanaf €29
Niet goed, geld terug

Kamille thee is één van de meest populaire kruidentheeën met een geschat verbruik van meer dan een miljoen kopjes per dag. Veel mensen drinken graag 's avonds of voor het slapengaan een warme kop kamille thee om te ontspannen. Kamille is één van de bekendste medicinale kruiden, bijna iedereen kent deze zonnige plant wel. Steeds meer mensen vragen zich af waar de oorsprong van kamille ligt, de geschiedenis van de naam en de betekenis, en het gebruik als kruid. Sinds de oudheid is kamille al bekend. Zo werden in Centraal-Afrika de kamillebloemen vernietigd door stammen vanwege het bijgeloof dat deze bloem in staat is boze geesten aan te trekken.

Naast Afrika is de Kamillebloem vrij wijdverspreid in zowel Eurazië, Australië, Zuid-Afrika en Amerika. Deze winterharde plant kent meer dan 24 verschillende (sub)soorten. Behalve natuurlijke schoonheid bezit het ook uitstekende genezende eigenschappen die tot op de dag van vandaag in de geneeskunde en de cosmetische industrie worden toegepast. Bloemen en het bovenste deel van de plant bevatten etherische olie, salicylzuur, glycosiden, vitamines, caroteen, glucose en andere nuttige actieve inhoudsstoffen.

Hoe te zetten

Het gedroogde kruid - en dan met name de bloemen - wordt gebruikt voor het zetten van kamille thee. Wij bieden Echte kamille aan, zowel als hele bloem als in poedervorm. Thee zetten is in beide gevallen overigens niet erg moeilijk.

  • Gebruik 200-250 ml heet water per een theelepel kamillebloemen. De beste watertemperatuur om de thee mee te zetten is ca. 100 ºC. 
  • Het is noodzakelijk om de kamille thee bedekt (deksel op de theepot) gedurende 5-10 minuten te laten trekken. Als het kamillepoeder betreft, los dan het poeder op in dezelfde  hoeveelheid water bij dezelfde temperatuur en zettijd. Mogelijk zeeven.
  • Het lekkerst is om kamille thee heet te drinken. Afhankelijk van smaak, kan er een beetje honing of suiker aan toegevoegd worden (een theelepel is voldoende).

De thee kan verder op smaak worden gebracht met andere kruiden zoals munt, lavendel of oregano. Kamille is wat dat betreft heel gemakkelijk. Zo kunt je zelf zwarte of groene thee toevoegen en bij de kamille en een eigen melange maken. Het is raadzaam de kamillebloem thee kort na het zetten te drinken. Na een tijdje krijgt de thee namelijk een bittere en overdreven rijke, volle smaak en nemen de geneeskrachtige eigenschappen in zijn algemeen af.

Smaakprofiel

Kamille thee heeft een specifieke licht bittere smaak smaak, en wordt gekenmerkt door een zeer aangenaam bloemig aroma. Bij het zetten heeft de thee een amberkleurige tint met een licht fruitige smaak. Vaak wordt er een beetje honing toegevoegd voor extra zoetheid. De geur van kamille-thee lijkt enigszins op die van appels. De naam Kamille komt via Chamonilla (Grieks) van Chamaemelon (Grieks) en betekent "grondappel" wat verwijst naar de appelgeur. In Spanje wordt Echte Kamille gebruikt bij de bereiding van een sherry die "appeltje" genoemd wordt. Dit is tevens de Spaanse naam voor Kamillemanzanilla. Wanneer de smaak niet helemaal de jouwe is, kun je kamille thee ook zetten met zwarte, groene thee of andere kruiden om de smaak uit te balanceren. 

Herkomst, geografie & kwaliteit

De botanische classificatie van kamille omvat zo'n 20 soorten. Onder de soorten vallen twee tuinplanten, gekweekt voor decoratieve doeleinden, en soorten gekweekt voor medicinale doeleinden. De meest in het oog springende en gebruikte kamille is Matricaria recutita of Matricaria chamomilla (Echte kamille). Deze soort heeft de meest waardevolle geneeskrachtige eigenschappen in vergelijking met de andere soorten. De natuurlijke habitat van kamille is toch wel Europa en Azië. 

Het groeit zo gemakkelijk in het wild in Europa, dat het zowel in velden als op woestere gronden is te vinden, maar ook in tuinen, langs bermen, hellingen, bosranden en, net als 'onkruid', tussen graangewassen. De kamille gebruikt als medicinaal heilkruiden wordt vooral geteeld op speciale plantages. Deze eenjarige plant wordt tot 50 cm hoog en heeft geurende bloemen. De bloemen zijn klein met een diameter tot 10 mm. De bloei van deze kamille begint in juni / juli en duurt tot eind augustus.

Echte kamille wordt in veel landen geteeld, maar wordt voornamelijk op grote schaal geteeld in Polen, Hongarije, Bulgarije, Slowakije, Duitsland en andere Oost-Europese landen zoals Egypte. Oogsten en de kwaliteit hiervan zijn ongelijk. Zo is er onderscheid in het aantal actieve inhoudsstoffen, waaronder chamazuleen, de meest waardevolle component in de etherische olie, en het aandeel estherische olie in de bloesem.

Een andere kamille-soort is Chamaemelum nobile (of Rooms kamille) en lijkt uiterlijk een beetje op een chrysant. Roomse Kamille heeft een langblijvend fijn aroma, met stelen die zo´m 30 cm hoog worden. Rooms kamille wordt vooral geteeld in Hongarije, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en België, alsook in andere landen. Vanuit geneeskrachtig oogpunt wordt Roomse kamille als inferrieur beschouwd omdat het minder chamazuleen en andere actieve inhoudsstoffen bevat.

Gebruik van Kamille in Traditionele Chinese geneeskunde (TCM)

TCM-beoefenaars gebruiken kamille thee om haar ontstekingsremmende, krampstillende, zweetafdrijvende, anticonvulsieve, analgetische en kalmerende werking. Een speciale rol wordt aan kamille toebedeeld voor de behandeling van aandoeningen in het maagdarmkanaal. Bovendien, volgens de ovelevering van traditionele Chinese geneeskunde, verlicht de infusie van kamillebloemen pijn in de gewrichten en helpt het tegen symptomen gerelateerd aan de menopauze. Kamillebloem wordt ook aanbevolen als ontstekingsremmendkompres bij snijwonden en insectenbeten.

Westerse alternatieve geneeskunde

Meer dan 120 chemische bestanddelen zijn in kamillebloem geïdentificeerd als secundaire metabolieten. De meeste zijn te vinden in de blauwe etherische olie van de bloemen [1] Chemische bestanddelen van zijn etherische olie zijn onder meer: de terpenen bisabolol, [2] farneseen en chamazuleen; de flavonoïden apigenine, quercetine, patuletine en luteoline; en coumarine [2]. De kamilleplant bevat veel vitamines, mineralen en sporenelementen (salicylzuur, antemisiczuur, isovaleriaanzuur en caprylzuur, polysacchariden, eiwitten, fytosterolen, tannines, caroteen) die een positief effect hebben op de gezondheid. Vanwege de overvloedige samenstelling van voedingsstoffen, kan het gebruik ervan een krachtige aanvulling zijn. Kamillepreparaten worden vaak gebruikt voor veel menselijke aandoeningen zoals:

  • hooikoorts;
  • ontstekingen;
  • spierspasmen;
  • menstruatiestoornissen;
  • slapeloosheid;
  • zweren;
  • wonden;
  • gastro-intestinale stoornissen;
  • reumatische pijn;
  • aambeien;
  • pijnstiller, kalmerend middel;
  • voor het regenereren van het slijmvlies van de maag en darmen;
  • algeheel genezend middel;
  • circulatiestimulator.

Tijdens het testen van een product op basis van Echte kamille, ontdekte het gerenommeerde Duitse farmaceutische bedrijf Chemiewerke Homburg[3] in de jaren '70 dat het maagzuurniveaus verlaagt en maagzweren helpt voorkomen. Het bevordert ook de weefselregeneratie bij patiënten die een maagdarm- of urinewegoperatie hebben ondergaan. Kamille verlaagt het histaminegehalte, verwijdert zweren en tumoren op de huid, verlicht oogzwelling en hoofdpijn veroorzaakt door allergieën. Het wordt aanbevolen voor kinderen om de spijsvertering te verbeteren en hyperactiviteitsproblemen op te lossen.

Onderzoek van de Universiteit van Maryland heeft uitgewezen dat kamille thee niet alleen antibacteriële, schimmelwerende, antivirale en krampstillende eigenschappen heeft, maar dat de genezende eigenschappen de effectiviteit van antihistaminica en tonica verhogen voor jongvolwassenen met de diagnose ADHD. Volgens de website van de University of Maryland (www.umm.edu) heeft onderzoek vastgesteld dat kamille antibacteriële, schimmelwerende en antivirale krampstillende (ontspant samengetrokken spieren, vooral in de darm) eigenschappen heeft. Alleen al in de afgelopen vijf jaar hebben onderzoekers ontdekt dat kamille een effectief virusdodend middel is, een effectieve partner met antihistaminica en als een zenuwversterkend middel voor jonge mannen bij wie de diagnose ADHD is gesteld.

Teelt & Oogst

Er bestaan drie belangrijke teelttechnieken voor de Matricaria chamomilla-plant:

  • zaaien als eenjarig gewas in de herfst,
  • zaaien als eenjarig gewas in het voorjaar
  • gebruiken als meerjarig gewas, waarbij voortplanting natuurlijk geschiet.

De meest gebruikelijke methode is een mix van herfst- en voorjaarszaaien om de machines optimaal te benutten. Omdat de kamillezaden erg klein zijn, wordt er voor het zaaien een speciale zaaimachine gebruikt. Het zaaien gebeurt normaal gesproken in rijen van 25 cm en wordt er ca. 2-2,5 kg / ha zaaigoed gebruikt. 

Zaaien in het najaar

Als er in de herfst wordt gezaaid, is de perfecte tijd september. Kamille die in de herfst wordt gezaaid, geeft de hoogste opbrengst. Ongeacht op welk moment in september het zaaien is gedaan, de plant begint met bloeien wanneer de daglengte ongeveer 17 uur is, wat in Midden-Europa rond eind mei / begin juni ligt. 

Zaaien in het voorjaar

Door in het voorjaar te zaaien, kan het oogsttijdstip worden beïnvloed, wat bijdraagt aan een hogere bezettingsgraad van de machines door langdurig zaaien en oogsten en andere teeltwerkzaamheden. Het zaaien gebeurt in het voorjaar tussen maart en mei. De opbrengst zakt met elk moment later zaaien en de druk van plagen en onkruid neemt juist toe. Het gewas wordt dan rond de 2e helft van juli geoogst. 

Extensieve teelt

Bij een meer extensieve teelt vermenigvuldigt de plant zichzelf en is de teelt meerjarig. Na de laatste oogst worden de planten afgemaaid en op het veld achtergelaten voor compostering. Daarna wordt de grond mechanisch behandeld maar niet gewoelt. De zaden ontkiemen vervolgens in september en vormen een tapijtachtige laag over de grond, wat juist zeer nuttig is tegen onkruid. De opbrengsten zijn vergelijkbaar met die van de herfstzaai. 

In algemeen bij een najaarszaai begint de Matricaria chamomilla-plant in mei te bloeien welke hoe dichter bij september komt, sterker afneemt. De optimale oogstmaanden zijn juni en juli. De kamilleplant bloeit vaak 2 tot 3 keer per jaar. De genezende eigenschappen van een plant zijn afhankelijk van de oogstmethode (machinaal vs. handpluk), het tijdstip van de dag en het oogstgebied. Kamillebloemen worden met een mes afgesneden boven een derde van de hoogte van de plant vanaf de grond. De planten die net zijn begonnen te bloeien, worden beschouwd als de meest genezende eigenschappen (bloemblaadjes staan omhoog).

Het oogsten moet 's ochtends bij droog weer gebeuren, wanneer de dauw helemaal droog is. De kamillebloem wordt niet geoogst als het warm en droog is. Door dergelijke weersomstandigheden verdorren de planten snel en neemt de hoeveelheid voedingsstoffen erin sterk af.

Na het oogsten worden de stelen met een speciaal mes van de bloemen gescheiden. Daarna worden de bloemen gedroogd. Een te lange vochtige bloem hebben een hogere kans op rotting. Daarom is goed drogen de sleutel tot de productie van hoogwaardige kamille thee. Om de houdbaarheid te garanderen, moet het product worden gedroogd tot een watergehalte van slechts 10–11%. Het droogproces mag niet meer dan 2 uur na de oogst beginnen vanwege het grotere risico op fermentatie. Het is noodzakelijk tijdens het drogen dat de laagdikte niet te groot is om hoge druk op het product te vermijden, en om het risico op fermentatie niet nog meer te verhogen. Er zijn verschillende droogsystemen zoals bijvoorbeeld het natuurlijk drogen middels licht (indirect zonlicht zoals een overkapping), maar ook machinaal drogen wordt toegepast. Bij handmatig drogen worden de kamillebloemen worden meerdere keren per dag opgeschud voor een eenzijdig droogproces. Het drogen duurt dan ca. een week. Voor machinaal drogen wordt gewerkt met discontinue drogers, semi-continue rekdrogers of continue banddrogers. Het belangrijkste tijdens het droogproces is dat het product nooit boven de 40 °C wordt verwarmd. Hoge temperaturen - en direct zonlicht - zijn tijdens het proces uit den boze, omdat hierdoor de meeste actieve inhoudsstoffen verloren gaan. Na het droogproces worden de kamillebloemen verder verwerkt en gereed gemaakt voor transport.

Geschiedenis

Kamille, waarvan de geschiedenis teruggaat tot de tijd van de Egyptische farao's, wordt zowel tegenwoordig in de fytotherapie gebruikt en zal ondubbelzinnig in de toekomst worden gebruikt, maar werd ook al in de oudheid gebruikt. Een van de eerste vermeldingen van de kamillebloem is toegeschreven aan de Romeinse schrijver Plinius de Oudere, die beschreef hoe kamille te gebruiken om een tegengif voor slangenbeet te bereiden. De geschiedenis van de plant gaat echter hoogstwaarschijnlijk veel verder terug tot ongeveer 4.000 jaar geleden. Overblijfselen van oud aardewerk versierd met kamille zijn bijvoorbeeld gevonden in Egypte en het Midden-Oosten. En tijdens de archeologische opgravingen van het Minoïsche paleis op het eiland Kreta werden gouden haarspelden gevonden die versierd waren met kamillebloemen.

Artsen en wetenschappers in de oudheid gebruikten kamille al voor verschillende doeleinden. In het Romeinse rijk gebruikten genezers een kamille-infusie om gynaecologische ziekten en ontstekingen te genezen. Ook militaire artsen op het slagveld maakten dankbaar gebruik van het kruid. Zo stuurden ze slaven om hele zakken met kamilleplanten te verzamelen, die vervolgens geweekt werden in een oplossing van water en uitgeknepen kamillebloesem. Verder zijn er bronnen bekend waarin de Perzische wetenschapper Avicenna patiënten voorschreef om kamille thee te gebruiken voor het herstellen en versterken van kracht.

Gezondheid / waarschuwingen

Hoewel uiterst zeldzaam, kunnen bij zeer hoge doses kamille misselijkheid en braken ontstaan. Andere mogelijke bijwerkingen bij hoge doses zijn snellere ademhaling en hartslag, hoofdpijn, een gevoel van zwakte en verminderde spierspanning. Het gevoel van vertraging en indigestie in de vorm van diarree zijn ook mogelijk. Het gebruik van kamille wordt niet aanbevolen voor iedereen die:

  • een directe allergie kent voor kamille;
  • bij grote nierstenen;
  • bij diarree en lage bloeddruk.

*Kamille is verder een familielid van ambrosia. Mensen met een allergische reactie tot ambrosia pollen kunnen bijvoorbeeld allergiesymptomen krijgen door kruisreactie met ambrosia-pollen. 

Verder bevat kamille ook coumarine. Raadzaam dat er wordt gelet op mogelijke geneesmiddelinteracties, bijv. met bloedverdunners. Het is dan ook niet aangeraden om gelijktijdig kamille met bloedverdunners en diuretica in te nemen. Matricaria recutita kan het effect van kalmerende medicijnen versterken, dus als je dergelijke medicijnen gebruikt, is het beter om kamille thee niet te drinken. Voor zwangere vrouwen is het raadzaam om tijdens de zwangerschap te stoppen met het drinken van kamille of niet meer één kopje per dag (zwakke, lage concentratie) kamille thee te drinken. De plant bevordert de aanmaak van oestrogeen wat in verband wordt gebracht met miskramen.

In nog zeldzamere gevallen kan huiduitslag optreden. Type IV allergische reacties (d.w.z. contactdermatitis) komen vaak voor en één geval van ernstige Type I-reactie (d.w.z. anafylaxie) is gemeld bij een 38-jarige man die kamille thee dronk.

Bronnen

[1] Chamomile (Matricaria chamomilla L.): An overview. Ompal Singh, Zakia Khanam, Neelam Misra, and Manoj Kumar Srivastava

[2] A Review of the bioactivity and potential health benefits of chamomile tea (Matricaria recutita L.). D. McKay, J. Blumberg

[3] Pharmacological Experiments with Compounds of Chamomile – III. Experimental Studies of the Ulcerprotective Effect of ChamomileI. Szelenyi, O. Isaac, K. Thiemer